“Ik kan het gewoon niet.”
“Zie je wel, ik maak altijd fouten.”
Als je kind dit soort uitspraken vaak doet, kan het zijn dat het denkt vanuit een fixed mindset. Dat betekent: geloven dat je slim, sterk of creatief bent of niet bent – en dat je daar weinig aan kunt veranderen. Er is ook een andere manier van denken: de growth mindset, waarbij fouten maken hoort bij leren en oefenen je juist helpt groeien.
In deze blog leg ik uit wat het verschil is tussen deze denkwijzen, hoe je ze herkent bij je kind, en wat jij als ouder kunt doen om een groeimindset te stimuleren.
Wat is een fixed mindset?
Een kind met een fixed mindset denkt bijvoorbeeld:
“Ik ben niet goed in rekenen.”
“Anderen zijn gewoon slimmer.”
“Als ik het niet meteen kan, doe ik het wel niet.”
Het kind ziet zijn of haar talenten als iets vaststaands. En dat zorgt voor onzekerheid en faalangst. Want als succes betekent dat je slim bent, dan betekent fouten maken dat je niet slim bent – toch?
Kinderen met een fixed mindset:
vermijden uitdagingen,
zijn snel ontmoedigd bij tegenslag,
zijn bang om fouten te maken,
en vergelijken zichzelf vaak met anderen.
Wat is een growth mindset?
Een kind met een growth mindset denkt:
“Dit is lastig, maar ik kan het leren.”
“Ik snap het nog niet, maar als ik oefen, lukt het misschien wel.”
“Van fouten leer ik.”
Het kind ziet talent en vaardigheden als iets wat kan groeien. Het begrijpt dat leren tijd kost, en dat proberen, falen en opnieuw proberen erbij horen.
Kinderen met een growth mindset:
durven uitdagingen aan te gaan,
zijn veerkrachtiger bij tegenslag,
hebben meer doorzettingsvermogen,
en ontwikkelen vaak meer zelfvertrouwen op lange termijn.
Hoe herken je de mindset van je kind?
Let eens op de taal die je kind gebruikt.
Zegt het vaak “Ik kan dit niet” of “Ik geef het op”? Dan kan dat wijzen op een fixed mindset.
Zegt het “Ik probeer het nog een keer” of “Dit was moeilijk, maar het ging beter dan eerst”? Dan is dat typisch growth mindset-taal.
Ook hoe je kind reageert op fouten, kritiek of nieuwe taken zegt veel. Vindt het fouten maken spannend of beschamend? Of ziet het dat als een onderdeel van leren?
Wat helpt om een growth mindset te stimuleren?
Voeg het woordje ‘nog’ toe.
Zegt je kind “Ik kan dit niet”? Zeg dan: “Je kunt het nog niet.”Focus op het proces, niet op het resultaat.
In plaats van “Wat ben je slim” zeg je: “Wat heb je hard gewerkt!”Geef het goede voorbeeld.
Laat zien dat jij ook leert van fouten, iets lastig vindt, of doorzet als iets niet lukt.Gebruik creatieve werkvormen.
Tekenen, bouwen, knutselen – het zijn fijne manieren om te oefenen met proberen, experimenteren, fouten maken en weer opnieuw beginnen. In mijn praktijkruimte moedig ik kinderen aan om te ontdekken, zonder druk of oordeel.
Wat ik zie bij kinderen
Veel kinderen die ik begeleid worstelen met faalangst, perfectionisme of het gevoel niet goed genoeg te zijn. Ze zijn bang om fouten te maken of denken dat ze het gewoon niet kunnen. Met spel, creativiteit en aandacht leer ik kinderen stap voor stap dat leren soms rommelig mag zijn. Dat proberen al moedig is. En dat hun hersenen elke dag kunnen groeien.
Gun jij je kind ook een stevige basis van zelfvertrouwen en veerkracht?
Wil je dat het leert denken in mogelijkheden in plaats van beperkingen? In mijn kindercoachpraktijk help ik kinderen om van “Ik kan het niet” naar “Ik kan het nog niet” te groeien – op hun eigen manier en tempo.
Neem gerust contact op voor een kennismaking.
Jullie zijn welkom!
